Kiekjes kieken 2: Het bewogen leven van Aaltje Joling (1840-1925)

Het idee van deze leuke challenge 2017 ‘Moeders koektrommel‘ is afkomstig van mijn blogmaatje Thomas Pannenkoek, een Bruggenaar.

Toen ik gisteren het familie fotoalbum vaderzijde met wat meer aandacht bestudeerde viel mij het mij op dat de opa van mijn oma niet de biologische vader van haar vader was. Daar wilde ik meer van weten, nieuwsgierig als ik ben.

De oma van mijn oma, te weten Aaltje Joling, was namelijk zwanger geraakt van de herenboer waar zij als dienstmeid werkte. In december 1871 is de vader van mijn oma geboren, en in mei 1872 is Aaltje pas getrouwd met Hendrik Elting (geboren 1842, dus hij was twee jaar jonger dan Aaltje)

Wie de herenboer was, dat weet ik helaas niet, en ik zou ook niet weten hoe ik dat nog zou kunnen achterhalen. Wat ik wel weet is dat Aaltje en haar zoon Klaas Elting destijds in Eursing (Beilen) woonden. Toen mijn overgrootvader Klaas (opa Elting) trouwde met Lammerdina Oosting (opoe Elting) is hij met haar in Valthermond / Odoorn gaan wonen waar mijn oma (ook een Fenna) geboren is.
Maar speculeren en fantaseren mag natuurlijk wel: Misschien was het wel Jannes Snoeken, geboren 1838, herenboer in Odoorn aan de Valtherweg? Hij was in ieder geval van dezelfde leeftijd als Aaltje, maar kennelijk was het leeftijdsverschil niet zo belangrijk als klasse verschil in die tijd. Zeker niet voor Aaltje, want nadat ze in mei 1888 gescheiden was van Hendrik Elting huwde ze in 1891 op 51-jarige leeftijd met de weduwnaar Meindert Leeuwering, 37 jaar oud, nog een veel jonger ding als Hendrik dus. (Waar heb ik dit toch meer gehoord;-)

Volgens mij was scheiden in die tijd helemaal niet gebruikelijk, dus het geeft wel stof om over na te denken. Vanaf 1838 tot 1971 was overspel één van de vier gronden waarop een echtscheiding kon worden uitgesproken. Andere gronden waren verkwisting, veroordeling tot gevangenisstraf wegens een misdrijf en mishandeling. Wanneer één van deze redenen niet aanwezig was, kon er niet gescheiden worden.(Bron: Scientias.nl) Welke reden kon Aaltje hebben gehad om op 48-jarige leeftijd te gaan scheiden?

Was Hendrik zo slecht voor haar geweest?
Het huwelijk met Hendrik is kinderloos gebleven.
Was hij misschien onvruchtbaar geweest? Of was Aaltje door die herenboer meermaals verkracht en respecteerde Hendrik haar wens om seksueel met rust gelaten te worden? In die tijd had je je maar over te geven aan de grillen van je man, het lijkt mij zeer onaannemelijk. 

Hendrik is nooit hertrouwd en heeft ook bij andere vrouwen geen kinderen gekregen. Aaltje is vijfentachtig jaar geworden, het moet een sterke vrouw geweest zijn.img_3624

Over de klederdracht uit die tijd weet ik niet veel, misschien valt daar nog wat uit af te leiden. Ze ziet er in mijn ogen hier niet arm uit, zou het daarmee te maken kunnen hebben gehad?

(De opa van mijn vader) Klaas heeft zijn achternaam dus gekregen van zijn stiefvader, Hendrik Elting. Uit het feit dat Klaas zijn oudste zoon heeft vernoemd naar zijn stiefvader concludeer ik dat hij dus respect voor hem had.
Wat ik ook wel weer frappant vind is dat Klaas al net zoveel op zijn stiefvader Hendrik lijkt als Kyl op zijn stiefvader Remco.


Onder Hendrik, boven zijn stiefzoon Klaas.

Mijn eigen vader en moeder gingen regelmatig bij opa (klaas) en opoe (Lammerdina) Elting langs. Mijn vader (ook een Klaas)  is naar zijn opa vernoemd. Mijn zus kon zich ‘opoe Elting’ (overleden 1970) altijd nog goed herinneren. Het waren hele lieve mensen. Zij zijn beiden maar liefst 94 jaar geworden. Mijn oma, een van hun dochters, is 89 jaar geworden. -Kijk, dat trekt mijn levensverwachting toch weer wat in het positieve mensen!-

Ik kom trouwens steeds Beilen (Drenthe) tegen, terwijl ons altijd is verteld dat onze roots in Groningen liggen. Zullen we nog even verder kijken wie de voorouders van mijn betovergrootmoeder waren en waar zij vandaan kwamen? 

De ouders van Aaltje: Klaas Joling, Westerbork 1812 en Zwaantien hummelen, Beilen 1816

Aaltjes opa: Roelof Joling landarbeider, 11-4-1784, Westerbork . Aaltjes oma: Aaltje Roelofs Kinds 1783, Beilen 

Overgroot ouders van Aaltje Roelofs: Vader: Roelof Jacobs (verder onbekend) Moeder: Jantien Jansen ( verder onbekend) 

Moederzijds: moeder: Zwaantien Hummelen, 1816-1897

Opa: Arend Vreriks (Freeks) Hummelen, 1771-1857, Beilen  Oma: Wemmechien Roelofs Gerding 10-1-1808. (leeftijdsverschil van 37 jaar!) 

Overgrootvader: Arend Frerik Overgrootmoeder: Jans Jantjen

Ook Hendrik Elting zijn roots (terug tot Bartelt Elting, geboren 1570) liggen in Drente, veelal Zwiggelte. Er komt geen Groningen aan te pas. Waarom zouden Opa en opoe Elting Beilen verlaten hebben en zich 25 km verderop hebben gevestigd? Dat was ruim 5 uur lopen. Hij was groenteboer/ landbouwer. Zou zijn biologische vader daar dan toch nog een vinger in de pap hebben gehad? Hij was enig kind, Aaltje is in Beilen gestorven, dus ik vind het best opmerkelijk dat hij relatief ver bij zijn moeder vandaan is gaan wonen. 

Ik kwam trouwens nog een eigenaardigheidje tegen:
Ene Geert B. (precies dezelfde voor en achternaam als mijn schoon-stief-vader), 60 jaren oud, komt voor in de overlijdensakte van Hendrik Elting opgemaakt 21-5-1917. Hij was de aangever van het overlijden en kwam uit Wittelte, gemeente Diever. Ik weet dat Geert ook uit Drente komt, dus het is denk ik niet heel onwaarschijnlijk dat het een voorvader (familie) van Geert geweest is die het overlijden van Hendrik Elting heeft aangegeven toch?

Small world;-))

Advertenties

27 gedachtes over “Kiekjes kieken 2: Het bewogen leven van Aaltje Joling (1840-1925)

  1. Die foto’s zijn intrigerend. Zoals Aaltje op de foto kijkt, lijkt ze niet gelukkig. Maar op de foto gaan was vroeger een serieuze bezigheid dus lachen zal niet gebruikelijk geweest zijn.
    Leuk die gelijkenis van stiefvader en zoon!
    Wat heb jij veel oude foto’s. Een rijk voorgeslacht (-:
    DIkke kus ♥

    Liked by 1 persoon

  2. Hola, jij maakt er zowaar een dagelijkse challenge van in plaats van een wekelijkse.
    Ik dacht: ik doe ook mee, maar nu ik merk dat het puur over familieleden gaat, en dan nog uit een zo ver verleden, begin ik toch te twijfelen. (Wegens hoegenaamd geen dergelijke foto’s in mijn (ouders’) bezit.)
    Straf dat jullie foto’s bezitten van rond de negentiende naar twintigste eeuwwisseling. In onze contreien was zelfs het bestaan van zoiets als een camera niet eens gekend. 😀

    Liked by 1 persoon

    • Ach, ik ben niet zo van het vaste, net waar ik (geen) zin in heb. Hoezo puur familieleden? Volgens mij niet hoor, je laat je toch niet afschrikken door mijn oude meuk toch? Niet doen alsjeblieft.

      Like

  3. Ik heb net Nachtblauw uitgelezen en ben nu bezig met Rode Sneeuw in December, in dit verhaal lees ik een startende roman af… of uit…. 😉 Je stelt zelf al de juiste vragen eigenlijk om op waarheid gebaseerde feiten dus helemaal los te kunnen gaan, ik zeg doen!

    X

    Like

  4. Sappige verhalen daar, in jouw familie.
    Ik denk dat de vrouw in de tijd van die hereboer niet veel in de pap te brokken had. Had hij zin in een verzetje, dan had waarschijnlijk de eerste dame die voorbijkwam ‘prijs’. Wie was dan het grootste varken? De boer of dat vierpotig dier met een krulstaartje in de stal?

    Liked by 1 persoon

  5. Wooow zeg! Wat schitterend! Ten eerste dat je die foto’s hebt, ten tweede dat je zo ver terug kan gaan naar die verhalen van je overgrootouders en verder. Ongelofelijk. Ik weet alleen dat mijn overgrootvader een Nederlander was, en een boer, en meer weet ik niet…

    Liked by 1 persoon

  6. Prachtig, die familiegeschiedenis en dat je ze zo goed kent. Ik denk niet dat ik zoveel zou kunnen vertellen. Jammer genoeg is het wel een bekend verhaal, meisje wordt zwanger van veel te rijke vent en trouwt uiteindelijk met iemand anders die het kind dan opvoedt. Er bestonden toen duidelijk wel wat aardige mannen die een meisje in nood wel wilden helpen….

    Liked by 1 persoon

  7. Wat heb je veel kunnen achterhalen over je familie, petje af hoor. En leuk natuurlijk om dat allemaal te weten.
    En wat dat op elkaar lijken van stiefvader en zoon betreft… zal wel nét zoiets zijn als bij honden voor komt “als je van elkaar houdt ga je op elkaar lijken;-)

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s