Bloedmaan?

Door mijn Zus voor mij geschilderd. Ik denk dat ze een Superbloedmaan uit wilde beelden, zo’n rode maan die we maandagmorgen kunnen zien, maar dat zijn alleen maar vermoedens, ik kan het haar niet meet vragen.
Ze was eraan begonnen rond ’92, ’93 of zo. Het was nooit goed genoeg naar haar zin, de verhoudingen klopten nooit.
En wie wàs het nou eigenlijk? Was zij het nou, of leek het meer op mij? We hielden het er maar op dat we het allebei een klein beetje waren, in ieder geval in ons hart.
Pas na een paar jaar mocht ik het mee naar huis nemen, al was het nog steeds niet naar haar zin/ af; een gedeelte op haar voorhoofd is sterk vervaagd aan de linkerzijde.
Dat kreeg ze nooit goed.
(Toeval?)

image

Portugezen in huis deel 2

Een paar weken geleden vertelde ik hier hoe het het zo gekomen was dat er drie Portugezen bij ons kwamen wonen.

De tweede dag dat Helder en Vania hier waren belde ik met de daklozenopvang in Zaandam om te kijken of ze daar terecht konden.
Helaas was het zo dat Chico en Vania in de ogen van de daklozenopvang niet dakloos waren omdat wij ze al hadden opgevangen. In principe kwam het er op neer dat wij de vanaf dag 1 geen bed hadden moeten aanbieden. Kort gezegd, ze waren er niet welkom, ook niet als we ze alsnog nu weer op staat zouden zetten.

Vania en ik waren die eerste week voornamelijk druk met heen en weer rijden naar het ziekenhuis. Geld hadden ze amper/niet.
Chico, een timmerman van origine, maakte zich nuttig met het schilderen van onze tuinset.

Voor Helder zijn rugklachten werd geen oorzaak gevonden, maar dat hij pijn had was duidelijk. Na een dag of vijf werd hij ontslagen en kwam hij ook bij ons logeren. Hij liep krom van de pijn en af en toe dan zag je het zweet op zijn voorhoofd parelen en werd hij zo wit als een doek.

Op de avonden dat Helder nog in het ziekenhuis lag, had Vania ons tussen het domino spelen -en Vino tinto uit kartonnen pakken van de Aldi drinken door- een beetje verteld voor welke uitzendbureaus ze in Nederland gewerkt hadden. We konden bijna niet geloven dat verschillende uitzendbureaus deze mensen zo hadden uitgebuit. Soms hielden ze maar een paar euro, of een paar cent over van hun salaris. Soms weer wat meer.
‘Wait Remco, I have everything, I show you, okay?’

Vania kwam naar beneden met een dikke map waarin ze keurig alle brieven en salarisstroken van haarzelf en Helder had opgeborgen.
Rem bladerde door de map.
’25 cent salaris, 5 cent salaris’.
Vania vertelde dat ze vaak in het busje moest rijden dat ’s morgens vroeg de mensen naar het werk reed. De bekeuringen vanwege het te hard rijden werden gewoon van haar salaris ingetrokken, ook al was zij niet degene die die dag gereden had, ook dat had ze keurig bijgehouden. Klagen had geen enkele zin. Er werden trouwens meer dubieuze geldbedragen ingehouden voor van alles en nog wat, Rem en ik konden onze ogen niet geloven.

Vania vertelde ons veel over de plek waar ze voordat ze hier in de Zaanstreek waren komen werken hadden gewoond.
Dat was in een oud schoolgebouw geweest. Naast elkaar stonden bedden, met een nachtkastje ertussen. Er waren maar een beperkt aantal douches. Ze sliepen daar met heel veel mensen, ook een meisje in de basisschoolleeftijd was daar met haar ouders, en een baby.

Doordat de mensen niet of nauwelijks hun salaris kregen betaald gingen ze onderling natuurlijk stelen. ‘You could not trust anyone’. Ze mochten niet alleen het schoolgebouw verlaten om boodschappen te doen, dat mocht alleen onder leiding. ’s Avonds gingen het hek op slot. De paspoorten waren ingenomen, die had de baas in beheer. Als ik me goed herinner was dat gewoon een voorwaarde.

Als je alle verhalen van Vania gehoord zou hebben zou je vast net zo geschokt geweest zijn als ik. ‘But why didn’t you go to the Police Vania’.
Zelfs de politie was corrupt, volgens haar. Ook dat kon ik amper geloven.
In eerste instantie dan.

Natuurlijk spraken Rem en ik er onderling ook over.
‘Dat kan toch niet zomaar, geloof jij het Rem?’
Als alles waar was geweest wat Vania verteld had dan moest daar wat aan gedaan worden. (Chico vertelde ook zijn verhalen maar dat vertaalde Vania naar het Engels voor ons).

Zoals ik de vorige keer al vertelde klopten de salarisstroken die Helder van zijn laatste werkgever had ook van geen kant.
Deze werkgever was hem (ook) duizenden euro’s schuldig.
Op de eerste avond dat Helder weer ‘thuis’ was vertelde hij in zijn gebrekkige Engels verhalen met dezelfde strekking.

‘Je kunt je baas aanklagen Helder. Je hebt genoeg bewijs.
Jullie kunnen hier bij ons blijven zolang als dat nodig is. Wij betalen de boodschappen en we schrijven al de uitgaven op.
Als je de rechtszaak wint Helder, dan betaal je ons terug, en als je verliest ben je ons niets schuldig’.
Ik viel Rem bij.
‘Als wij iets willen doen voor al die andere jongeren die uitgebuit worden is onze kans. Ik denk dat we het moeten doen’.

Wordt vervolgd.

Ik zocht eigenlijk een link van het schokkende verslag van een Portugese journaliste, Maria do Céu Neves, die destijds (2007) undercover voor een Nederlands uitzendbureau werkte, maar kan het verslag nergens meer vinden op internet.
Dit artikel is ook veelzeggend:-(
http://www.nu.nl/economie/3625601/portugese-werknemers-a2-nog-steeds-uitgebuit.html

Fijn weekend allemaal.

Nawoord: Ik heb de link toch nog gevonden: https://www.groene.nl/artikel/de-nieuwe-slaven-van-europa

Vania vertelde ons soortgelijke verhalen. 

Rouw

Ik zoek je
op de plank in de kast
in mooie foto’s
en de zilveren armband waar we alledrie zo allergisch voor zijn
naast mams lege asbak
en de biljartbekers van pap.

Zoek je
in teksten
op cd’s
en in onze vingerafdrukken
op de blinkende glazen
en tingelende messen.

In de echo’s in mijn hoofd.

In de vele boeken.
In het beeldje.

Of in de brieven aan mijn lippen
met de schelp met de zee aan mijn oor
gevangen in de geur
van nicotine
boterkoekjes
Pledge
en patchouli.

Fluister je naar me
in het kookboek mam?
Ben je bij me
in het kruisje om mijn nek?
Vind ik jou, pap, terug in de oude brandweerjas van zolder?
En jou, zus, in die vlinder misschien?

De brieven stop ik terug in het doosje.
De schelp ernaast.
De kast sluit ik
met aan mijn vingers
jullie ringen,
wezenloos alleen.

Opruimperikelen

De afgelopen weken zijn in sneltreinvaart voorbij gevlogen met het uitzoeken van de spulletjes. En dat is nog niet eens het meeste werk hoor, wat dacht je van eerst ruimte maken hier?

Ons huis heeft inmiddels meer weg van een antiekwinkel / museum / kerk. Maar hoe kan ik het nou over mijn hart verkrijgen om het hier totaal uit de toon vallende schilderij van J.Gr., het door mijn vader persoonlijk gebeitste beeld van Maria, het houten ‘Onze lieve Heertje’ en Jezus aan het kruis weg te doen / op zolder in een verdomhoekje te stoppen?
En dan had ik dat beeld van Maria van 1 meter beton dat van Zus was al in de tuin staan hé?!
Nou ja, wat zegeningen kunnen geen kwaad;-)
Rem houdt gelukkig wijselijk zijn mond.

Toch geeft het ook wel troost hoor, al die spulletjes om me heen. Voor het mooie kastje van zwart ebbenhout (dat mijn opa en oma ooit in hun verlovingstijd in een antiekwinkel kochten, ja, net als het kerststalletje;-) heb ik ook al een plekje bedacht.
Wordt wel een beetje vol in de woonkamer, maar nu had ik zo gedacht dat we dan maar een mooie lichte laminaatvloer moesten nemen om een en ander te compenseren. En Rem is het daar wel mee eens.
‘Maar eerst de tuin bestraten, anders beschadigd het laminaat door grind’.

Gister ben ik de hele dag bezig geweest met de kasten en lades in onze slaapkamer. Veel medicijnen terug gebracht naar de apotheek. Ook daar ruimte gecreëerd zodat het buffetkastje en het hoge ladenkastje daar ook bij kunnen. ‘T ken nét.
Ik wil het niet wegdoen, net als het antieke salontafeltje, maar dat moet maar op zolder.
Als Kyl over een paar jaar het huis uitgaat krijgen we wel weer wat ruimte.

Het voordeel van de extra kast ruimte is dat ik nu ook de brieven / tekeningen / foto’s van mijn zus netjes op kan bergen. Daar ben ik nog steeds ook niet verder mee gekomen dan de eerste grove selectie.

Vorige week maandag ben ik even op het werk geweest om me hersteld te melden. Woensdag ben ik thuis zoet geweest met het rooster november maken. Tot en met 26 september mag ik (plb)uren opnemen. Dat is wel lekker hoor. Krijg het de eerste week oktober alleen wel erg druk want op zaterdag 3 oktober moet ik de hele dag een cursus inhalen, en behalve donderdag 8 oktober (oplevering huis) werk ik alle dagen.
Maar als alles hier en in het huis van mijn ouders weer op orde is geeft dat natuurlijk wel rust in mijn hoofd. Bovendien komt (mams) super- Yvonne tegen die tijd misschien wel bij mij helpen schoonmaken. Yeehaa;-D

Straks gaan we maar weer aan de slag. Ik ga mij vandaag maar eens op de kerstversiering storten, en Rem helpen met de zware dingen tillen natuurlijk.
Kind is dan wel vrij, maar hij heeft een pittige praktijkweek achter de rug, en morgen moet hij weer gewoon werken in het restaurant, dus die laten we maar even zoveel mogelijk op zijn bedje liggen;-)

Donderdagavond was er trouwens een voorlichting over zijn lange stage. Deze stage start in januari en eindigt 19 juni. In 21 weken moeten ze 20 weken (800 uur) stage lopen. Best krap. Het plan om Kyl op Curacao stage te laten lopen hebben we dan ook maar in samenspraak met hem laten vallen. Voorheen was het 20 weken stage in 26 weken tijd, maar van een vierjarige opleiding mbo4 is het sinds Kyl daar op school zit een driejarige opleiding geworden. Ook al zouden wij dus halverwege twee weken langskomen, hij heeft daar zelf bar weinig aan omdat hij zich geen vakantie kan permitteren, want als hij ziek wordt dan zit hij. En geen 800 uur is echt geen diploma. Bovendien is er de afgelopen twee jaar zoveel in ons leven gebeurd dat het misschien beter is als hij een beetje in de buurt blijft. (Oké, niet in het minst voor mij). En zelf hoeft Kyl ook niet zo heel nodig. Dusss…
@Petra, we komen vast nog een andere keer buurten hoor!

Nou, ik hou ermee op. Snel maar eens koffie zetten voor Snurky hier naast me. Die was gister ook weer van 5.00 tot 20.00 in de weer.

Fijn weekend allemaal!
image

image

image

Bram wijkt tegenwoordig niet van mijn zijde als ik thuis ben.
Zo lief.

Portugezen in huis deel 1

Mensen in huis nemen die hulp nodig hebben. Wij hebben het gedaan.
En omdat er nu ook zoveel mensen zijn die een (tijdelijk) huis zoeken wil ik graag ons verhaal delen.
Niet om te adviseren. Want spijt hebben wij er niet van, maar moeilijk was het soms wel.
Ik schrijf het slechts om te informeren.
En gewoon, omdat alles nu weer een beetje bovenkomt.

Op een avond in augustus 2007 waren Rem en ik aan het biljarten toen er twee Portugezen bij ons kwamen kijken. We raakten aan de praat door mijn fabuleuze spel, en even later speelden we twee tegen twee.
We trakteerden de mannen op een pilsje en zij trakteerden er weer eentje terug. Maar toen Rem daarna weer een pilsje aanbood weigerden ze beleefd omdat ze geen geld hadden òns daarna weer een pilsje terug aan te bieden, zo begrepen we even later.
Het klikte gewoon goed, we hadden lol, en onze handen en voeten waren nog lang niet uitgesproken. Wij waren zeer geïnteresseerd wat deze mannen zover gebracht had om in Nederland te komen werken nu de grenzen waren open gesteld.
Om een lang verhaal kort te maken: Ik nodigde ze uit om bij ons thuis nog wat te komen drinken. En nee, Rem was daar heus niet erg blij mee, twee vreemden, zomaar uitnodigen.

Eenmaal thuis bij ons aan tafel hoorde ik dat Helder -ja, dat is een Portugese jongensnaam- een vriendin had, Vania, die beter Engels sprak dan hemzelf. Francesco (ofwel Chico) sprak niet meer dan vier woorden Engels, maar Rem en hij begrepen elkaar bijna woordeloos. Hele gesprekken hadden ze samen.

‘You tell Vania to come over. Please, you call Vania Helder’, zei ik terwijl ik op mijn telefoon wees. Dat ik mijn Engels aan het zijne aanpaste ging vanzelf.

Een half uurtje later schoof Vania aan. Ze vond het maar vreemd allemaal. Twee Nederlandse mensen die hen zomaar uitnodigde bij hen thuis. Wat waren we met haar van plan?
Ik wist haar een klein beetje gerust te stellen en even later vertelde ze mij dat ze haar dochtertje van vier jaar (Flavia) bij haar moeder in Portugal had achter gelaten om hier te komen werken. In Portugal was bijna geen werk te vinden en de salarissen waren bedroevend laag. Ze hoopte met Helder en Flavia ooit een bestaan in Nederland te kunnen opbouwen.

Ondertussen vertaalde Vania het een en ander van de mannen. Zo kwamen we er achter dat ze vlakbij ons met hun drieën in een driekamer flat woonden die hun werkgever aan hen (waarschijnlijk onder) verhuurde voor een idioot hoog bedrag.
Helder en Chico waren stukadoors. Meestal betrof dit werk viaducten en bruggen.
Het was een gezellige en interessante avond geworden.

Een week later, op zondagmorgen stonden Vania en Chico nogal bedremmeld bij ons op de stoep.
Vania vroeg ons of wij alsjeblieft een briefje voor haar wilde vertalen. In groene stift stond in het Nederlands geschreven dat zij voor zes uur vanavond de woning moesten verlaten.
‘Waar is Helder Vania?’ vroeg Rem.
Helder was afgelopen week met ernstige rugklachten opgenomen in het ziekenhuis. En omdat geen werk geen loon betekende kon Helder de huur niet meer betalen en moesten hij en Vania het appartement per direct verlaten.
Dat Helder zijn rugklachten werden veroorzaakt door de (volgens CAO) veel te zware zakken cement daar werd natuurlijk niet over gerept.
Chico was solidair met Vania en Helder en verloor hierdoor ook zijn baan en dus zijn kamer.

We vroegen Vania een afspraak te maken op neutraal terrein om met de baas te praten.
Dat kon toch zomaar niet?
Zo onmenselijk was toch niemand?
Nog dezelfde middag zouden zij op het terras bij het stationscafé
een en ander bespreken.

Dit is ook gebeurd. Maar terwijl Vania en Chico daar met hun baas spraken werden ondertussen al hun bezittingen door twee andere mannen gewoon op straat gegooid.
En daar kwamen ze natuurlijk pas achter toen ze na het (positieve) gesprek weer naar hun huis gingen.

Rond een uur of vijf stonden ze dus weer bij ons op de stoep.
Rem en ik namen Nino,onze Bordeauxdog -lulletje rozenwater-, mee om zelf eens te kijken bij de flat.
Beneden bij het balkon lagen allemaal losse kleren en koffers.
We belden de politie.

Het leek de gearriveerde politiemannen even later wijzer om nu even niets te doen.
Als je onderhuurt heb je ook geen poot om op te staan natuurlijk.
‘Kunnen ze eventueel een nachtje bij jullie blijven?’

Natuurlijk kon dat.
Alle kleding en eigendommen werden in de politiebusje gegooid en naar ons huis gebracht.
Vania kreeg een matras in Kylians kamer en voor Chico legde we een matras op de schuurzolder.

Zo was het dus begonnen.
Ons ‘Portugezen in Nederland’ avontuur.

Wordt vervolgd.

De wereld draait door…

Vandaag was de tijd om het servies uit te zoeken.
Ik heb meer dan de helft naar de Kringloop in Wormer gebracht.

Vandaag sprak ik echt voor het eerst over de uitvaartplechtigheid met Remco. En over de meeste dingen deelt hij mijn mening, wat fijn is.
Gelijk krijgen is soms niet eens zo belangrijk, maar gelijk hebben, begrip krijgen, des te meer.

Vandaag heb ik veel spullen opgehaald, weggebracht.
En eigenlijk is dat best fijn om dat in je eentje te doen. Als het niet meer gaat/ of wanneer ik wil kan ik Karin bellen voor hulp.
-of een borrel-

Vandaag heb ik wat spulletjes van zus naar de ouders van haar oude vriendin gebracht, deze mensen waren ook op de condoleance. Zo lief.

Gelijk een kaartje erbij gedaan, met verwijzing naar mijn blog.
Misschien biedt het haar troost, of leuke herinneringen aan vroeger. Of misschien heeft ze wel kritiek. Zij was, met M1 samen kind aan huis, dus ze weet heel veel.

Ach. Zo moeilijk hebben we het niet. Kijk naar het leed van de vluchtelingen.

Zoveel eenzaamheid.
Verdriet
Angst.

Ooit, Een jaar of zeven, acht? terug hebben Remco en ik ( en Kyl noodgedwongen) drie Portugezen in huis gehad. Helder, de man, bleef 7 maanden. Rico 5 weken en Vania, de vriendin va. helder 5 maanden. 
Ik wil daar morgen toch graag wat meer over vertellen.
#De wereld draait nou eenmaal door. image

Troost vinden in

Daar lig ik dan, in Zus haar ochtendjas naar onze oude rode koffiepot op de vensterbank te staren.
Gek, hoe spulletjes dan toch troost kunnen bieden.
Het kruisje om mijn nek, de ringen van mam en Zus om mijn vingers geeft mij het gevoel dat ze toch een beetje bij mij zijn.

Ik heb gister de trouwringen van mijn ouders weer samengedaan in het mooie doosje waarin ik die van mijn vader terugvond.
Dat voelde goed.
Met Mam en zus hadden we vroeger afgesproken ze ‘later’ samen te laten smelten en er twee nieuwe ringen van te laten maken, een voor zus, en een voor mij.
Ik zie nog wel.

De spulletjes, foto’s (en asurn/ ashartjes) van mijn vader, zus en moeder heb ik nu samen op 1 plank gezet. Rem heeft er gezellig een mooi lichtje in gemaakt. Ook het organiseren van de brieven, foto’s en andere dingen die ik wil bewaren heb ik nu beter georganiseerd dan bij mijn zus. Daar ben ik nog niet eens mee klaar.

Het is erg troostend om dit tastbare bewijs van hun leven en liefde voor elkaar dichtbij me te hebben zodat ik het direct kan pakken, inzien en aanraken.

En soms is het ook leuk, brengt het een glimlach op mijn gezicht.
Wist u bijvoorbeeld dat mijn overgrootvader en diens opa olieslagers waren? Ik kom uit een heuse gladorenfamilie.
Vandaar natuurlijk dat ik ook zo doof ben;-)

Ook kwam ik de huwelijksaankondiging van mijn opa en oma moederzijds tegen.
En heel veel zelfgeschreven liedjes, doldwaze stukjes van de ‘Goed voor Berenburg’ schaatsclub (bestaande uit mam en haar zusters en wat vriendinnen), en natuurlijk haar gedichtenboekje.
Mijn moeder kon heel leuk schrijven en dichten.
Ze had me laatst nog verteld dat ze vroeger zelfs een verhaal had ingestuurd naar de Margriet.
‘Niks geworden natuurlijk’.

Haar gedichtenboekje heb ik natuurlijk vaker gezien.
Gister toen ik het weer bekeek zag ik opeens dat ze boven een gedichtje met rode pen had geschreven : Mijn mooiste gedicht. Dat stond er de laatste keer echt nog niet boven.
Ze wist wel dat ik er vandaag of morgen in zou bladeren, ze kent me.
En ze wilde denk ik dat ik juist dit gedichtje vandaag of morgen zou lezen, om me een klein beetje te troosten.
image

image

image

image

Hoe het gaat en verder ging

Inmiddels is het al weer ruim een week geleden dat mam gestorven is.

De uitvaart vond ik heel mooi. Natuurlijk zijn er ‘dingetjes’, ‘Pastorale’ was volgens mij al afgelopen voordat alle mensen zaten. Pastor Ria sprak in het begin uitgebreid over het leven van mam. Dat had ik wel een beetje ingecalculeerd gelukkig, anders had ik tien minuten later hetzelfde staan vertellen.
Ook de maand van het overlijden van mijn ome Leo had ze verkeerd, wat ik vervelend vond voor mijn nicht. 
Gek, dat ik dat soort dingen dan opsla hè?

Maar wel lief natuurlijk dat ze voor mijn moeder keam en sprak natuurlijk. Mijn moeder had dat zeker gewaardeerd. 

Na mijn tekst speelde Barbra Streisand ‘The way we were’, terwijl de slight-show van foto’s uit mijn moeders leven in chronologische volgorde voorbij kwam. Dat was erg mooi en troostvol.

Daarna sprak pastor Ria weer uitgebreid en gaf ze de absoute.
Toen kwam er nog een slightshow met foto’s uit Spanje, terwijl Julio Iglesias ‘la caratera’ zong, hetzelfde lied als bij mijn vaders uitvaart. Ook zeer zalvend.

Nadat Letty van MM alle aanwezigen had bedankt lieten we toch Maaike Ouboter horen.
Halverwege dat nummer verlieten de eerste mensen de zaal. Erg heftig vind ik dat altijd, als je ziet hoe de mensen een laatste groet geven aan de overledene.

Nadat ook wij voor de laatste keer afscheid hadden genomen was het tijd voor de informele condoleance. Ik vertikte het om nog een keer in een hoek gepropt te worden en op een rijtje te staan. Dat had ik donderdag wel gedaan, maar ook een beetje anders dan bij mijn vader en zus; deze keer hadden we in de andere hoek van de zaal gestaan, vlak bij de kist.

Dat informele was heel erg fijn. Rem, Kyl en ik deden apart van elkaar ons eigen rondje. Omdat Neef natuurlijk 230 km. verderop woont kent zijn familie mz. niet zo goed als Kylian ze kent. Hij vind het fijner om te blijven zitten bij zijn andere oma, vader en vriendin en dat was helemaal prima.  

Doordat het informeel was hadden we veel meer tijd om even te praten zonder dat we ons gehaast voelde omdat er mensen stonden te wachten. Ook konden we de mensen overslaan die we de avond ervoor al hadden gesproken. De wijn en de bitterballen vielen ook wel in de smaak alleen was 120 stuks wel een beetje weinig achteraf. Dat had ik de dag ervoor nog proberen aan te passen, maar helaas. (Trek er je lering uit).

Ik was aangenaam verrast toen ik mensen zag die ik never nooit niet verwacht had zoals twee ex collega’s en een nichtje vaderszijds van mijn leeftijd waar ik vroeger veel logeerde.
Ik had haar denk ik al een jaar of dertig niet gezien.
We zijn van plan om in januari iets van een reünie te organiseren. Maar die maand ben ik ook al uitgenodigd op de verjaardag van Jaap, de jongste broer van mijn vader.

Om 15:40 begon de auladienst (duurt 45 minuten of een veelvoud daarvan!) en om 17:30 gingen de laatste weg. We hadden net als bij zus en pap een uur gerekend voor de condoleance.
Ben benieuwd naar de eindafrekening. Vorige keer bij mijn zus moesten we 400 euro bijbetalen omdat de dienst in de aula 5 minuten was uitgelopen.
(en dat kwam niet door de toespraken van Ex en mij).
Ach de dood, de dood.
De dood verkoopt goed.
Dat zie ik ook al aan mijn blogstatistieken van vorige week.

Daarna hebben we met oma Marga (de andere oma van Neef) Ex, neef en zijn vriendinnetje gegeten bij de Krokodil.
Alleen een hoofdgerecht want we waren allemaal moe en zij moesten nog naar huis, 330 km verderop.

Tja, en nu?
Het gaat. Ik slaap slecht, mijn hoofd staat nog steeds op tilt. Er zijn bepaalde dingen toch niet helemaal gegaan zoals ik dat voor ogen had gehad, dus daar zit ik ook nog mee in mijn hoofd, net als de muziek van de crematie.
Mijn maag en slokdarm spelen ook weer op dus gister ook even bij de huisarts geweest. Weer omeprazol en over twee weken weer even langs komen.
En nou hou ik op met mijn gepiep, sorry!

Natuurlijk zijn we begonnen met het huis leegmaken.
Dat valt niet mee als zoveel spullen een emotionele waarde voor je hebben. Rem neemt gelukkig de leiding, dus ik hoef niet teveel na te denken over de organisatie, dat zit wel snor, mijn vent is natuurlijk niet voor niets planner geweest;-)
Ik moet er geloof ik alleen een beetje voor waken dat ik ons huis niet ga omtoveren tot een een of ander museum.

Echt tijd om te rouwen gun ik mezelf nog niet.
Straks komen ze Scotty ophalen (mam haar scootmobiel). Dat vind ik ook moeilijk, maar wel fijn als hij hier uit de kamer weg is.

Nu ga ik maar verder met de kast en opnieuw inruimen.
Ik heb de Italiaanse glazen die mijn vader in 1961? in Italië gekocht had weer op zolder gevonden. Hij was toen met zijn broers in zijn Citroen op vakantie geweest. Die glazen vond ik vroeger altijd zo mooi, dus die krijgen hier zeker een plekje.

Lezen bij anderen lukt nu even niet zo goed, het zijn gewoon teveel prikkels voor me. Maar dat komt wel weer hoor.

Liefs, Narda

image

Mijn toespraak voor mam

Lieve mam,

Weet je nog?

Van vroeger?

Travaille?

Van Schildpad Henkie, de Klaviertjes vier en mijn indianentent?

Weet je nog?

Dat er ‘zeven rovers waren’?’
En hoe de laatste heette?

Van Purdy.
In de hoek op de tv.
Onze tranen bij Black Beauty in zwart wit.
En van onze slappe lach
door jouw Sjors en Sjimmie moppen.

Weet je nog

Van Poerek

En Porrek?

Van de kippen

En het strand

Van dat gedoe met de auto altijd.

En van die mooie lange warme zomervakantie in ’76?

Odoorn?

Van mijn liefdesverdriet?

Mam?
Weet je nog?
Van Fenna.

Van pap?

Hoe vaak heb ik je dat niet gevraagd de afgelopen periode.
En jij zei dan: ja hoor kind, natuurlijk weet ik dat nog.
En nee, natuurlijk waren het niet alleen maar mooie momenten vroeger.

Natuurlijk was er ook verdriet. Soms strijd in huis.
Ik leek wat karakter betreft erg veel op pap.
En jij en Fen waren onze twee bemiddelaars.

Mam, er valt zoveel te vertellen over jou.
Je was zo’n lieve moeder, schoonmoeder en oma.
Zorgzaam. Mild. Liefdevol.
Jij was degene die ’s nachts bij me was toen ik weeën had en het bed van de thuiszorg op blokken zette.
En jij was degene die altijd op Kylian paste zodat ik kon blijven werken.

Waar het mij aan geduld of tijd voor Kylian ontbrak daar was jij.
Sneeuwpoppen maken, hotelletje spelen, voorlezen, kaarten frutselen.
Je fantasie kende geen grenzen.
En als Aelon kwam logeren deed je hetzelfde met hem.

Wat vonden de jongens het toch altijd fijn op de camping bij jullie. Ze bewaren daar voor altijd hele mooie herinneringen aan. Dank je wel daarvoor.

Mam,
Ik heb zoveel mooie woorden voor je, zoveel mooie herinneringen.

Je wist dat ik deze herinneringen aan vroeger opschreef en op mijn blog plaatste.
Soms las ik deze stukjes aan je voor, net zoals ik bij pap had gedaan.
Ik kon nog dingen verifiëren.
Klopt het zo?

Je wist ook dat ik vaak over ons dagelijks leven schreef. Over jou.
Je begreep dat dat me hielp in deze moeilijke tijden. Ik heb je beloofd dat altijd op respectvolle wijze te zullen doen.
En ook zal blijven doen.
.
Net zoals ik over pap en Fenna zal blijven schrijven.
Want dan houd ik de herinneringen aan jullie toch een klein beetje levend.
Ook voor Kylian en Aelon.
En dan zullen er misschien weer andere mensen zijn die zullen zeggen: ‘Ja, dat weet ik toch van je Nar? Ik weet toch waar jij vandaan komt?’

We hebben samen op je verjaardag dit grote afscheid besproken.
Op het terras bij Havenrijk.
Jij achter je sherry’tje, ik met een rosé.

Je vond zo’n fotoserie die een beetje je levensverhaal verteld wel mooi zei je.
Net als bij Fen.
De kist moest ook maar Spaans groen zijn, en ja, ik mocht deze grappige verhaspeling van jou gerust gebruiken in de toespraak.
Ik liet je een liedje van Barbara Streisand op mijn telefoon horen en vertelde je waar het over ging.
‘Ja, dat is een mooi tekst’ zei je.
‘We moeten de vervelende herinneringen vergeten, en de mooie momenten moeten we koesteren’.

Dat we de Pastorale van Ramses Shaffy en Liesbeth List voor jou zouden laten horen hadden we vorig jaar al afgesproken toen we de muziek voor pap uitzochten.
Ik ken geen lied wat jou en pap meer op het lijf geschreven is.
Pap de zon. Jij de maan.
En Fenna is natuurlijk de allermooiste ster.

Zaterdag zat ik nog bij jou mam. In de mooie tuin van de Schelp waar je nog twee hele fijne maanden hebt gehad.
Lidy was s middags ook geweest. Rem en Kyl gingen na het eten weg.

Je sherry-tje stond voor je.
Onaangeroerd.
In je beker zat nog een klein laagje Nutridrink.
‘Laat toch staan mam’.
‘Nee’, zei je toen.
‘Dat moet op’.

En ook van je sherry moest nog gedronken worden.
Het werd wat kouder.
Je wilde zo wel naar het afdakje zei je.
Om daar te roken onder het kacheltje.
Maar ik zag hoe moe je was.
Je was af.
‘Mam, je hóéft niet naar je afdakje hoor’ zei ik.
Waarom ga je niet lekker naar bed?’
Ik begon een beetje te huilen.
En toen gaf je eindelijk aan je ziekte toe.
‘Zal ik morgen als ik op de begraafplaats ben maar aan pap vragen of hij je komt halen?’
‘Ja’, zei je.
‘Doe dat maar kind’.
En je droogde mijn tranen.

Dag mam, ik heb het je al gezegd vorige week, maar nu zeg ik het nog eens:
De bent de sterkste en liefste vrouw die ik ken, ik ben er heel erg trots op en dankbaar voor dat jij mijn moeder was.
Ik heb diep respect voor je.

Ga nou maar snel naar pap, Fenna en alle andere lieve mensen die op je wachten.
Vast met een borreltje.

Ga nou maar mam.
Je bent klaar, het is af
en je hebt een 10! image
Een van de heel veel lieve berichtjes. Deze is van Gerrie en Pieter.

En weer doorrrrr (2)

De toespraak wil nog niet zo vlotten.
Eerst maar eens gister uit mijn hoofd schrijven, dan is er weer ruimte voor andere dingen.

Gistermiddag had ik nog even naar Memento Mori gebeld.
Het zat me op de een of andere manier toch niet helemaal lekker.
Esther vertelde me dat ze mijn moeder gezien had en dat ze er nog mooi uitzag.
Maar als ik het nodig vond kon de kist natuurlijk tijdens de condoleance dicht en later zouden ze de mensen die heel graag nog even persoonlijk afscheid wilden nemen van mam daar nog gelegenheid voor geven. 

Kwart voor zeven waren we bij memento Mori.
Rem en Kyl liepen met me mee naar mam.
‘Ze ziet er mooi uit hoor’, zei Letty. Maar om heel eerlijk te zijn schrok ik een beetje. De make up die ik samen met Martine bij mam had gedaan was nagenoeg verdwenen en iemand had haar pony achterover gekamd. En ik had nog wel zo’n moeite gehad die weer een beetje goed te krijgen. Ik wist hoe verschrikkelijk ze dat vond. Wat zou ze zich afschuwelijk gevoeld hebben de afgelopen dagen als ze dit had geweten.

Ik begon maar snel met de make-up. Toen (met veel moeite) haar pony maar weer gedaan zoals mam het altijd wilde. De groene oogschaduw, het lijntje.
De lippenstift.
‘Dat is al stukken beter Nar’.
‘Misschien moeten we het licht nog een beetje meer dimmen mam?’
Ik twijfelde.
Open?
Dicht?
Wat moest ik nou?

(Ome) Jaap, Annet, ome Jan en tante Joke waren al gearriveerd. Dat zijn twee broers van mijn vader met hun vrouwen.
Tante Joke is al tijden een volgster van mijn blog dus ik wist dat ze op de hoogte was van mijn twijfel.
En van mams ijdelheid natuurlijk. Maar wie weet dat nou niet?
‘Willen jullie me alsjeblieft eerlijk je mening zeggen?’

We keken met ons vijven naar mam.
‘Eerlijk zeggen’.
‘Ik zeg dicht’, zei tante Joke.
Annet was het met haar eens.
Van mijn ooms weet ik het niet eens meer.
Op hun oordeel had ik toch niet afgegaan;-)

Toen de mooie grote foto van mam samen met ons bloemstuk op de kist stond voelde ik me direct een stuk beter.
Had ik het nou maar meteen gedaan.
Aan de andere kant, mocht iemand nou nog twijfels over mijn beslissing hebben dan kon ik ze verwijzen naar tante Joke en Annet.

Iedereen zei dat ik gelijk had.
(Peet)tante Lenie en Lidy waren gelukkig ook blij met mijn keuze.
‘Nee hoor Narda, zo zou mam het gewild hebben, ik hoef haar niet meer te zien’.

Er waren best veel mensen.
Zelfs tante Pia, een oude vriendin van mijn moeder.
En collega Ellen kwam ook nog even.
Het is super vermoeiend zo’n condoleance.
Maar toch geeft het zo ontzettend veel steun.

Mocht je ooit twijfels krijgen of je naar een condoleance zou moeten gaan: Altijd doen! Ook al denk je dat ze daar echt niet op je zitten te wachten, je aanwezigheid wordt zeer op prijs gesteld. Gewoon, omdat je de moeite hebt genomen om even te komen. Aan te raken. Aan te horen.
Natuurlijk zijn berichtjes en kaartjes ook fijn hoor, maar aanwezigheid is nóg fijner.
Vroeger dacht ik daar echt zó heel anders over.

Gisteravond gingen Rem en Kyl gelijk voetbal kijken.
Mannen!
Maar daarna hebben we gelukkig toch nog een stief uurtje nagepraat.

Maar goed. Ik moet nu Snurky hier naast me maar eens wakker maken. (Ik heb geen zin om zelf koffie te maken;-)
En die toespraak hè, dat wordt zo langzamerhand toch wel een dingetje nu.
Komt goed, komt goed.
Gelukkig hebben we anders de foto’s nog.
Slechte kwaliteit maar zulke mooie beelden.
Dat zal voor de mensen in de zaal ook best confronterend zijn.
Helemaal voor Neef ben ik bang.
Maar ook mensen die al eerder overleden zijn staan op sommige foto’s.
Ome Co, ome Jan, tante Lies, pap, Zus, ome Leo, tante Agnes, ome Joop.
Ze maakten allemaal deel uit van haar leven.

Ik zei laatst al tegen mijn nichten Konijn dat we binnenkort maar eens een fotomiddag moeten organiseren met ons allen.
Onder het genot van een hapje en een drankje uiteraard.

Maar ik ben nu tijd aan het rekken.

Hop-hop, aan de slag.